Sociale ongelijkheden en pijn
Dit is een omvangrijke scoping review van 397 eerdere reviews over sociale ongelijkheden in de ervaring en behandeling van pijn, gepubliceerd over een periode van 56 jaar.
Samenvatting resultaten en conclusie
Hoewel de meeste bevindingen lieten zien dat kansarme sociale groepen slechtere pijnuitkomsten hadden, waren er intrigerende uitzonderingen. Biologische, psychologische en socioculturele mechanismen werden veel vaker overwogen dan sociostructurele (macroniveau) mechanismen. Beleids- en praktijkaanbevelingen waren doorgaans individuele gedragssuggesties voor zorgverleners of patiënten. Nader onderzoek is vooral nodig naar drijfveren van pijnverschillen op macroniveau.
De klinische implicatie voor fysiotherapeuten betreft het uitbreiden van het biopsychosociale model (BPS) met Sociaal-Structurele (S) factoren en deze actief te betrekken bij de zorg.
1. Verbreed het perspectief (BPS+S)
· Structurele factoren integreren: erken dat pijn en herstel beïnvloed worden door externe systemische factoren, zoals Sociaaleconomische Status (SES), toegang tot zorg en ervaren discriminatie.
· Anamnese uitbreiden: Vraag specifiek naar factoren die therapietrouw en herstel belemmeren, zoals financiële barrières, transportproblemen, of werkdruk.
2. Reflectie & bias
· Wees bewust van ongelijkheid: erken dat sommige groepen (vrouwen, raciale/etnische minderheden, lage SES) een hogere kans hebben op onder behandeling of slechtere pijnuitkomsten.
· Check uw vooroordelen: reflecteer op potentiële impliciete bias bij het beoordelen van pijn of het bepalen van de intensiteit van de behandeling. Behandelt u iedere patiënt (onafhankelijk van afkomst, geslacht of inkomen) met dezelfde ernst en respect?
3. Actie in de praktijk
· Advies op maat: pas het behandelplan en de huiswerkoefeningen aan op de realistische mogelijkheden van de patiënt (tijd, middelen, financiën).
· Zorg op maat: zorg voor cultuur sensitieve communicatie en wees extra alert op een goede therapeutische alliantie, vooral bij patiënten die eerder negatieve ervaringen in de zorg hebben gehad.
Grol-Prokopczyk H, Huang R, Yu C, Chen YA, Kaur S, Limani M, Lin TH, Zajacova A, Zimmer Z, Cowan P, Fillingim RB, Gewandter JS, Gilron I, Hirsh AT, Macfarlane GJ, Meghani SH, Patel KV, Poleshuck EL, Strain EC, Symons FJ, Wesselmann U, Dworkin RH, Turk DC. Over 50 years of research on social disparities in pain and pain treatment: a scoping review of reviews. Pain. 2025 Nov 1;166(11):2458-2472. doi: 10.1097/j.pain.0000000000003676. Epub 2025 Jun 24. PMID: 40553634; PMCID: PMC12353892.