Amarins J Wijma 1 2 3, C Paul van Wilgen 1 2 3, Mira Meeus 3 4 5, Jo Nijs 1 3
Chronische pijn is iets heel anders dan de gewone pijn die je voelt wanneer je je stoot of verzwikt. Bij veel mensen met langdurige pijn is het zenuwstelsel namelijk overgevoelig geworden. Het lichaam geeft dan pijnsignalen door terwijl er geen duidelijke schade meer is. Dat kan enorm verwarrend zijn en maakt dat mensen vaak bang worden om te bewegen of juist steeds meer gaan vermijden. Het artikel van Wijma en collega’s legt uit dat fysiotherapeuten daarom niet alleen naar het lichaam moeten kijken, maar naar de hele mens: naar gedachten, emoties, gedrag, stress, slaap, werk en alles wat invloed kan hebben op hoe iemand pijn ervaart.
De auteurs benadrukken dat een goed gesprek minstens zo belangrijk is als lichamelijk onderzoek. Een fysiotherapeut moet begrijpen wat de pijn betekent in iemands leven: waar iemand bang voor is, welke overtuigingen iemand heeft (“mijn rug is versleten”), hoe iemand omgaat met pijn, en welke dingen iemand niet meer durft of kan. Pas als dat hele plaatje duidelijk is, kun je begrijpen waarom de pijn blijft bestaan en wat iemand nodig heeft om vooruit te komen. Dat brede onderzoek noemen ze een biopsychosociale benadering: bio voor het lichaam, psycho voor gedachten en emoties, en sociaal voor de omgeving en het dagelijks leven.
Dit onderzoek vormt de basis voor pijneducatie, waarbij patiënten leren hoe pijn werkt in het zenuwstelsel. Veel mensen denken dat pijn altijd betekent dat er iets kapot is, maar bij chronische pijn klopt dat vaak niet meer. Door uit te leggen dat het zenuwstelsel gevoeliger kan worden door stress, angst of langdurige overbelasting, krijgen mensen meer grip op hun situatie. Dat inzicht helpt om minder bang te zijn voor beweging en om stap voor stap weer actiever te worden. Het doel is niet om te zeggen dat de pijn “tussen de oren” zit, maar om te laten zien dat pijn een samenwerking is tussen lichaam en brein – en dat je daar invloed op kunt hebben.
Het artikel laat zien dat deze manier van werken de eerste en misschien wel belangrijkste stap is in de behandeling van chronische pijn. Als mensen begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt, kunnen ze beter meewerken aan oefeningen, durven ze meer te bewegen en voelen ze zich minder machteloos. Zo ontstaat er ruimte om weer vooruit te gaan, niet alleen fysiek maar ook mentaal en in het dagelijks leven.
Wijma AJ, van Wilgen CP, Meeus M, Nijs J. Clinical biopsychosocial physiotherapy assessment of patients with chronic pain: The first step in pain neuroscience education. Physiother Theory Pract. 2016;32(5):368-384. doi:10.1080/09593985.2016.1194651
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27351769/
Chronische pijn is iets heel anders dan de gewone pijn die je voelt wanneer je je stoot of verzwikt. Bij veel mensen met langdurige pijn is het zenuwstelsel namelijk overgevoelig geworden. Het lichaam geeft dan pijnsignalen door terwijl er geen duidelijke schade meer is. Dat kan enorm verwarrend zijn en maakt dat mensen vaak bang worden om te bewegen of juist steeds meer gaan vermijden. Het artikel van Wijma en collega’s legt uit dat fysiotherapeuten daarom niet alleen naar het lichaam moeten kijken, maar naar de hele mens: naar gedachten, emoties, gedrag, stress, slaap, werk en alles wat invloed kan hebben op hoe iemand pijn ervaart.
De auteurs benadrukken dat een goed gesprek minstens zo belangrijk is als lichamelijk onderzoek. Een fysiotherapeut moet begrijpen wat de pijn betekent in iemands leven: waar iemand bang voor is, welke overtuigingen iemand heeft (“mijn rug is versleten”), hoe iemand omgaat met pijn, en welke dingen iemand niet meer durft of kan. Pas als dat hele plaatje duidelijk is, kun je begrijpen waarom de pijn blijft bestaan en wat iemand nodig heeft om vooruit te komen. Dat brede onderzoek noemen ze een biopsychosociale benadering: bio voor het lichaam, psycho voor gedachten en emoties, en sociaal voor de omgeving en het dagelijks leven.
Dit onderzoek vormt de basis voor pijneducatie, waarbij patiënten leren hoe pijn werkt in het zenuwstelsel. Veel mensen denken dat pijn altijd betekent dat er iets kapot is, maar bij chronische pijn klopt dat vaak niet meer. Door uit te leggen dat het zenuwstelsel gevoeliger kan worden door stress, angst of langdurige overbelasting, krijgen mensen meer grip op hun situatie. Dat inzicht helpt om minder bang te zijn voor beweging en om stap voor stap weer actiever te worden. Het doel is niet om te zeggen dat de pijn “tussen de oren” zit, maar om te laten zien dat pijn een samenwerking is tussen lichaam en brein – en dat je daar invloed op kunt hebben.
Het artikel laat zien dat deze manier van werken de eerste en misschien wel belangrijkste stap is in de behandeling van chronische pijn. Als mensen begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt, kunnen ze beter meewerken aan oefeningen, durven ze meer te bewegen en voelen ze zich minder machteloos. Zo ontstaat er ruimte om weer vooruit te gaan, niet alleen fysiek maar ook mentaal en in het dagelijks leven.
Wijma AJ, van Wilgen CP, Meeus M, Nijs J. Clinical biopsychosocial physiotherapy assessment of patients with chronic pain: The first step in pain neuroscience education. Physiother Theory Pract. 2016;32(5):368-384. doi:10.1080/09593985.2016.1194651
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27351769/